Qəzənfər Niftəliyev: Enerji təhlükəsizliyi -milli təhlükəsizlik strategiyalarının əsas istiqamətlərindən biri

2026-cı il iyunun 1-də Bakıda keçirilən Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimi Azərbaycanın müasir tarixində enerji siyasətinin növbəti mühüm mərhələsini nümayiş etdirdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev çıxışında yalnız ölkənin enerji sektorunun nailiyyətlərini deyil, həm də dəyişən dünya enerji düzənində Azərbaycanın artan geosiyasi və iqtisadi rolunu geniş şəkildə təqdim etdi. Tədbir çərçivəsində keçirilən 31-ci Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisi, “Caspian Power” sərgisi və 31-ci Bakı Enerji Forumu bir daha göstərdi ki, Azərbaycan artıq təkcə enerji istehsalçısı deyil, enerji təhlükəsizliyinin təminatçılarından biridir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında xatırlatdı ki, müasir Azərbaycanın enerji inkişafının təməli məhz Xəzər Neft və Qaz Sərgisinin keçirildiyi dövrdə qoyulub. Məhz həmin proseslər sonradan Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarına inteqrasiyasını sürətləndirdi və ölkəni Avrasiyanın enerji xəritəsində strateji mövqeyə yüksəltdi. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, 1996-cı ildə imzalanmış “Şahdəniz” müqaviləsindən keçən 30 il ərzində Azərbaycan enerji sektorunda ardıcıl inkişaf yolu keçərək etibarlı tərəfdaş imicini formalaşdırıb.
Bugünkü qlobal reallıqlar fonunda enerji təhlükəsizliyi məsələsi dövlətlərin milli təhlükəsizlik strategiyalarının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də məhz Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rol oldu. Son illərdə Azərbaycan qazının yeni bazarlara çıxarılması, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi və ixrac coğrafiyasının genişləndirilməsi ölkənin beynəlxalq nüfuzunu daha da artırıb. Azərbaycan öz resurslarından yalnız iqtisadi mənfəət əldə etmək üçün deyil, həm də regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi naminə istifadə etdiyini nümayiş etdirir.
Prezidentin çıxışında xüsusi vurğulanan məsələlərdən biri yaşıl enerji siyasəti oldu. Bir neçə il əvvəl yalnız neft və qaz ölkəsi kimi tanınan Azərbaycan bu gün bərpa olunan enerji sahəsində də ciddi layihələr həyata keçirir. Xəzər dənizinin külək potensialı, günəş enerjisi layihələri və beynəlxalq tərəfdaşlarla həyata keçirilən iri investisiya proqramları ölkənin enerji keçidinə verdiyi önəmi göstərir. COP29-un Bakıda keçirilməsi ilə başlayan yeni mərhələ artıq konkret nəticələr verməyə başlayıb və Azərbaycan yaşıl enerji ixracatçısı olmaq istiqamətində mühüm addımlar atır.
Bakı Enerji Həftəsinin əhəmiyyəti yalnız enerji sektorunun nümayəndələrini bir araya gətirməsində deyil. Bu tədbir artıq qlobal enerji siyasətinin müzakirə olunduğu nüfuzlu beynəlxalq platformaya çevrilib. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən hökumət nümayəndələri, beynəlxalq təşkilatlar, enerji şirkətləri və ekspertlərin Bakıda toplaşması Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş statusunun beynəlxalq səviyyədə qəbul olunduğunu təsdiqləyir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən digər mühüm məqam enerji siyasətinin ölkənin ümumi inkişaf strategiyası ilə əlaqələndirilməsi oldu. Azərbaycan enerji gəlirlərini yalnız iqtisadi göstəricilərin yaxşılaşdırılmasına deyil, həm də infrastrukturun yenilənməsinə, sosial layihələrin icrasına və regionların inkişafına yönəldib. Bu yanaşma enerji resurslarının milli inkişafın əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilməsinin uğurlu nümunəsi kimi qiymətləndirilir.
Müasir dövrdə enerji diplomatiyası dövlətlərarası münasibətlərin vacib elementlərindən biridir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi çoxşaxəli enerji siyasəti ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına, yeni tərəfdaşlıqların formalaşmasına və geosiyasi mövqeyinin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin Bakı Enerji Həftəsində səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın gələcək onilliklər üçün müəyyən etdiyi enerji strategiyasının əsas istiqamətlərini də ortaya qoydu. Bu strategiyanın mərkəzində etibarlılıq, innovasiya, yaşıl keçid və beynəlxalq əməkdaşlıq dayanır.
2026-cı il Bakı Enerji Həftəsinin açılış mərasimində Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın enerji tarixində yeni mərhələnin manifesti kimi qiymətləndirilə bilər. Bu çıxış göstərdi ki, Azərbaycan artıq yalnız enerji ehtiyatlarına malik ölkə deyil, qlobal enerji təhlükəsizliyinin formalaşmasında iştirak edən, yaşıl transformasiyanı təşviq edən və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına töhfə verən strateji güc mərkəzidir. Bakı Enerji Həftəsi isə bu gücün beynəlxalq aləmə təqdim olunduğu ən mühüm platformalardan biri olaraq öz əhəmiyyətini ildən-ilə daha da artırır.