Azərbaycanın son illərdə keçdiyi tarixi yol ölkənin siyasi çəkisinin artması, iqtisadi imkanlarının genişlənməsi və dövlət suverenliyinin bütün ərazilərdə təmin olunması ilə yadda qalıb. Bu mərhələnin mərkəzində Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi dövlət siyasəti dayanır. Onun prezidentliyi dövründə qarşıya qoyulan hədəflər zamanla dəyişsə də, dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi və Azərbaycanın milli maraqlarının qorunması əsas xətt olaraq saxlanılıb.
İlham Əliyevin prezidentliyi illərində Azərbaycanın iqtisadi potensialının gücləndirilməsi dövlətin strateji imkanlarının genişləndirilməsinin əsas vasitələrindən biri olub. Enerji sektorundan əldə edilən imkanlarla yanaşı, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, logistika və digər qeyri-neft istiqamətlərinin inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş layihələr həyata keçirilib. Bölgələrdə yaradılan yeni infrastruktur isə iqtisadi fəallığın yalnız paytaxtla məhdudlaşmaması məqsədinə xidmət edib.
Bu dövrdə Azərbaycanın coğrafi mövqeyinin iqtisadi üstünlüyə çevrilməsi istiqamətində də mühüm addımlar atılıb. Şərqlə Qərb, Şimalla Cənub arasında yerləşən ölkə beynəlxalq nəqliyyat və enerji marşrutlarında əhəmiyyətli tərəfdaşlardan birinə çevrilib. Azərbaycanın təşəbbüs göstərdiyi və iştirak etdiyi irimiqyaslı layihələr ölkənin regional iqtisadi proseslərdə rolunun genişlənməsinə şərait yaradıb.
Prezident İlham Əliyevin xarici siyasətində diqqət çəkən əsas xüsusiyyətlərdən biri müxtəlif siyasi mərkəzlərlə münasibətlərdə Azərbaycanın öz milli maraqlarını əsas götürməsidir. Türkiyə ilə müttəfiqlik münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi, Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi, Avropa ölkələri ilə enerji əməkdaşlığı və digər tərəfdaşlarla münasibətlərin inkişaf etdirilməsi Bakının çoxşaxəli xarici siyasətinin istiqamətləri sırasında yer alır.
Azərbaycan tarixinin bu mərhələsini fərqləndirən ən mühüm hadisə isə Qarabağ məsələsində baş verən köklü dəyişiklikdir. 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın uzun illər davam edən işğal vəziyyətinə son qoyması istiqamətində həlledici nəticələr yaratdı. Azərbaycan Ordusunun qazandığı hərbi uğurlardan sonra ərazilərin mühüm hissəsi azad edildi, üç rayon isə 10 noyabr 2020-ci il bəyanatına əsasən Azərbaycana qaytarıldı.
2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş lokal antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycan Qarabağda konstitusiya quruluşunu bərpa etdiyini və ölkənin bütün ərazisində suverenliyinin təmin olunduğunu bəyan etdi. Bununla da müstəqillik tariximizin ən mürəkkəb məsələlərindən biri tamamilə yeni siyasi mərhələyə keçdi. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il oktyabrın 15-də Xankəndidə Azərbaycan Dövlət Bayrağını qaldırması bu yeni reallığın rəmzi hadisələrindən birinə çevrildi.
Qazanılmış nəticədən sonra qarşıya daha böyük və uzunmüddətli vəzifə – Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulması qoyulub. İşğal dövründə dağıdılmış yaşayış məntəqələrində geniş tikinti və bərpa işləri aparılır. Yeni yaşayış kompleksləri, avtomobil yolları, körpülər, tunellər, məktəblər və digər sosial infrastruktur yaradılır. Məqsəd həmin əraziləri sadəcə əvvəlki vəziyyətinə qaytarmaq deyil, müasir yaşayış və iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanlara malik bölgələrə çevirməkdir.
Böyük Qayıdış proqramının həyata keçirilməsi bu prosesin insan talelərinə toxunan ən mühüm tərəfidir. Onilliklər ərzində doğma torpaqlarından ayrı düşmüş ailələrin mərhələli şəkildə geri dönməsi davam edir. İnsanların yenidən öz şəhər və kəndlərində məskunlaşması Qarabağda aparılan quruculuğun əsas məqsədini – həmin torpaqlarda daimi həyatın bərpasını əyani şəkildə nümayiş etdirir.
Azərbaycanın əldə etdiyi nəticələrin arxasında şəhidlərimizin və qazilərimizin böyük fədakarlığı dayanır. Buna görə şəhid ailələrinin, qazilərin və müharibə iştirakçılarının sosial müdafiəsi dövlət siyasətində xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərdən biridir. Mənzil təminatı, sosial ödənişlər, reabilitasiya, məşğulluq və digər dəstək mexanizmləri vasitəsilə bu kateqoriyadan olan vətəndaşların ehtiyaclarının qarşılanması istiqamətində proqramlar həyata keçirilir. Şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi isə milli yaddaşımızın ayrılmaz hissəsidir.
İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə ordu quruculuğuna ayrılan diqqət Azərbaycanın təhlükəsizlik siyasətinin əsas sütunlarından biri olub. Müdafiə büdcəsinin artırılması, ordunun texniki imkanlarının yenilənməsi və hərbi hazırlığın gücləndirilməsi uzun illər davam edən proses kimi həyata keçirilib. 2020-ci ildə əldə edilmiş hərbi nəticələr də ordunun inkişafına yönəldilmiş bu siyasətin əhəmiyyətini ortaya qoydu.
Ölkənin inkişaf gündəliyində sosial məsələlər də mühüm yer tutur. Əməkhaqları, pensiyalar və sosial ödənişlərlə bağlı müxtəlif illərdə artımlar həyata keçirilib, sosial müdafiə proqramları genişləndirilib. Təhsil və səhiyyə infrastrukturu yenilənib, dövlət xidmətlərinin elektronlaşdırılması istiqamətində addımlar atılıb. Bütün bunların əsas məqsədi iqtisadi imkanların insanların gündəlik həyatında daha çox hiss olunmasına nail olmaqdır.
Azərbaycan qarşıdakı dövrə artıq əvvəlkindən fərqli tarixi şəraitdə daxil olub. Dövlətin qarşısında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun tam bərpası, Böyük Qayıdışın genişləndirilməsi, qeyri-neft iqtisadiyyatının gücləndirilməsi, regional kommunikasiyaların inkişafı və Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün təmin olunması kimi mühüm hədəflər dayanır. Bu məqsədlərin reallaşdırılması Azərbaycanın növbəti inkişaf mərhələsinin əsas məzmununu müəyyən edəcək.
Prezident İlham Əliyevin siyasi fəaliyyətinin Azərbaycan tarixindəki yeri də ölkənin keçdiyi bu böyük dəyişikliklərlə bağlıdır. Bir neçə onillik əvvəl Azərbaycanın əsas məsələsi ərazi bütövlüyünün bərpası idisə, bu gün Qarabağda Azərbaycan şəhərləri yenidən qurulur, keçmiş məcburi köçkünlər doğma yurdlarına qayıdır və dövlət qarşısına yeni strateji məqsədlər qoyur. Azərbaycanın qarşıdakı əsas vəzifəsi əldə etdiyi siyasi, iqtisadi və hərbi imkanları uzunmüddətli inkişafın, təhlükəsizliyin və gələcək nəsillərin rifahının möhkəm təməlinə çevirməkdir.